KALP KAPAK HASTALIKLARI

Mitral Kapak

     "Mitral Kapak" ; kalbin sol kulakçığı ile sol karıncığı arasında bulunan ve iki yaprakçıktan oluşan kapaktır. Görevi;  açıldığında kanın rahat bir şekilde  sol karıncığa dolmasını sağlamak ve kapandığında tekrar sol kulakçığa geri dönmesini engellemektir. Mitral kapakta darlık yada yetmezlik sonucu başlangıçta istirahat halinde , bir sonraki aşamalarda eforla meydana gelen çarpıntı, nefes darlığı, yorgunluk, halsizlik  belirtilerinin belirmesi  ile hastalık tablosundan söz edilebilir.

     Genelde mitral kapak hastalığının sebepleri şu şekilde özetlenebilir :
    
     Ateşli romatizmal hastalık

  Geçirilmiş kalbin  iltihabî hastalıkları: Özellikle şeker hastalarında , yaşlılarda  tehlikeli bir seyir gösterir.

   Mitral kapağın sol kulakçığa sarkması :kadınlarda sık olarak görülür. Ailesel geçiş gösterir, ve kapakta yetmezliğe yol açar.
Geçirilmiş kalp krizi :Kalp krizi söz konusu olduğunda , kalp damarlarında tıkanma hasıl olur. Mitral kapağın beslenmesi kalp damarları tarafından olduğuna göre   mitral kapağın sol karıncığa tutunmasını sağlayan kas dokusunda harabiyet ve dolayısıyla fonksiyon kaybı  meydana gelebilir. Bu kas dokusunda fonksiyon kaybı sonucunda mitral kapak yaprakçıkları yeterince açılıp kapanamaz ve yetmezlik meydana gelir.
Doğumsal nedenler: Kapağı oluşturan fonksiyonal birimlerin yokluğunda veya eksikliğinde yani anomalilerinde kapakta darlık veya yetmezlik gelişebilir.

    Romatizmal kalp hastalığı söz konusu olan vakaların  %20-25'inde saf mitral darlığı olurken, %40'ında hem darlık hem de yetmezlik beraber görülebilir. Bu kombine  duruma mitral kapak hastalığı adı verilmektedir.
Kapak hastalıkları , tedavi edilmediği takdirde kalp yetmezliğine yol açar.
1.Mitral Kapak Darlığı:

  Kalp kapak hastalıklarının ve özellikle darlıklarının en önemli nedenlerinden bir tanesi de romatizmal ateştir. Mitral darlığı söz konusu olduğunda yapılan öykü sorgulamasında hastaların sadece % 50'sinde öykü pozitif olsa bile genellikle romatizmal ateşe ikincil gelişir. Gelişen tetkik yöntemleri ve toplumda global olarak sosyokültürel seviyenin yükselmesine paralel olarak son zamanlarda bu hastalığın romatizmal nedenli görülme sıklığında azalma kaydedilmiştir. kadın / Erkek oranı kadınların lehinedir. İlk 10 yaş altında nadirdir. Ortalama yaş 20 ilâ 50 yaş arasıdır. Daha ileri yaşlarda da görülür. vakaların % 60'ında ateşli akut eklem romatizması mevcuttur. %5-6 eşlik eden romatizmal ekivalan bir hastalık saptanabilir. Bazı vakalarda yol açan neden tesbit edilemeyebilir.

    Romatizmal hastalık geçirildikten sonra belirtilerin ortaya çıkış süreci değişmektedir. Bu süreç bir yıldan 20 yıla kadar değişebilir.

    Normalde mitral kapağın açıklık alanı 4-6 cm². Bu alan 2 cm'lik bir darlık haline gelirse normal efor tolere edilebilir.Ağır eforlarda hastalar subjektif şikayetler göstermeye başlar. Bu alan azaldıkça bulgular ve şikayetler daha da belirgin bir hal alır. Çarpıntı,efor sonrası nefes darlığı, bazen de göğüs ağrısı olabilir. Mitral darlık ; kliniği ,ağırlık derecesi ve eşlik eden bulgular itibariyle de sınıflandırılır.

    Mitral darlığın teşhisi ; öykü,fizik muayene ve klinik incelemelerle konur. Tedavi yaklaşımı da hastalığın evresine göre planlanır.İlaç tedavisi ve takip ,   eğer hastalık durumu cerrahi sınırlara gelmişse bu durumda tedavi seçeneği cerrahidir.

Mitral Kapak Yetmezliği :

    Mitral kapak yetersizliğinde bozulmuş hemodinaminin nedeni , kapağın anatomik yapısal değişikliklerine bağlıdır.Buradaki nedenlerden biri romatizmal sebeplerdir.Mitral yetmezlik, bazı  hastalıkların seyri  sırasında da gelişebilir, örneğin ; damar sertliği,kalp sol karıncığının büyümes,  yüksek tansiyon, kalp tümörleri,  endokardit,  v.s .Mitral yetmezlik kadınların %5-6 sında, erkeklerin %3-4' ünde görülmektedir. Doğuştan mitral kapak yetmezliği de gözlenebilir, fakat nadirdir.Romatizmal kalp hastalıkları, tüm mitral yetmezliklerin üçte birinden sorumludur.Mitral kapağındaki  fonksiyon bozukluğu;  fonksyonel olarak bir bütün oluşturan kapağın anatomik yapılarının bu durumdan etkilenmesidir. bu fonksyonel bozulma zamanla yorgunluk, eforla gelen ve zamanla gelişen yatar pozisyonda nefes darlığı , çarpıntı , öksürük, bazen gece sık idrara çıkma şeklinde kendini gösterir. İlerleyen aşamalarda kalbin anatomik boşluklaraına ( özellikle sol karıncığa ) binen yükün meydana getirdiği olumsuz klinik durum hastalık tablosuna eklenir. Mitral Kapak yetmezliği sonucunda  çeşitli  nedenlere bağlı olarak kalp yetmezliği,  endokardit, inme, akciğer embolisi ve diğer organlara pıhtı atılması , ritm bozuklukları gelişebilir. Tedavi şekli de sebebe yöneliktir. kalbin anatomik boşluklarının durumu, fonksiyonel kapasite düzeyi önemlidir. Tedavideki amaç: kaçağı azaltmak, kalp debisini artırmak ve oluşabilecek komplikasyonları mümkün olduğu kadar önlemektir. Gerektiği durumlarda cerrahi tedavi seçenek olacaktır
Mitral Kapak sarkması:

  Mitral kapak sarkması ( prolapsusu ) : Kanın sol karıncıktan aortaya pompalanması esnasında mitral kapağın bir kısmının veya tamamının sol kulakçığa doğru çökmesidir. Görülme sıklığı %5-10 ' dur. Beraberinde mitral yetersizliği olabilir veya olmayabilir. Belirti vermeyen durumlarda  tedavi gerekmez, belirti veren durumlarda ise tedavi ile beraber hastaya hastalık hakkında bilgi verilir. Medikasyon ile beraber belli aralıklarla ekokardiyografik inceleme kontrolleri yapılır ve gerekli tavsiyelerde bulunur.